زبان محاوره و زبان رسمی صاحب خصایایی هستند که با توجه به آن ها به راحتی می توان از یکدیگر متمایزشان نمود . این دو البته صاحب خصایای مشترکی نیز هستند . این اشتراک در برخی خصوصیات به خودی خود در نقد آثار ایجاد اشکال نخواهد کرد اما گاه پیش می اید که منتقدی بدون توجه به مشترک بودن خصیصه ای به نقد ترانه می پردازد و مهر " زبان آشفتگی " بر آن می زند .
ایرج جنتی عطایی در کتاب " مرا به خانه ام ببر " می گوید :
" دو زبانی یا زبان آشفتگی از ارزش هنری اثر کم می کند "
تردیدی نیست که استاد این سخن را با تکیه بر تجربیات و دانسته های بی بدیلش بر زبان رانده است اما نمی توان با استناد به این جمله ارزش هنری هر ترانه ای را که در آن نشانه ای از زبان آشفتگی ببینیم زیر سوال ببریم زیرا در این میان فرم و فضای ترانه نیز نقشی اساسی دارند ...
بسیار پیش می آید که اهالی ادب در گفتارشان " چند زبانی " و " زبان آشفتگی " اتفاق می افتد .آیا زبان آشفتگی در گفتار اهل ادب را نیز باید به چالش کشید ؟
آن چه مسلم است " زبان آشفتگی در گفتار و در ترانه بزرگان ترانه سرایی یک موتیف عادی محسوب می شود و هرگز در ذهن مخاطب تاثیر آشنایی زدایی ندارد.
اگر چند زبانی یا به قول عزیزی " ناهماهنگی زبانی " را بخواهیم بدون توجه به بسیاری از این اصول وسیله نقد ترانه قرار دهیم باید بخش بزرگی از بایگانی ترانه های مطرحمان را نیز زیر سوال ببریم ...
ختم کلام این که هیچ ژانری در هنر تاسیسی نیست و هنر در بستر تکوین به وجود می آید و باید دانست که ترانه امروز به بلوغ فنی و اجتماعی مطلوب نرسیده است و هنوز در مسیر تکوینی خویش گام بر می دارد ... |
